Er komt zand uit je voegen

Waarom een voeg gaat zanden

Mortel is zand met een bindmiddel. Bij oude gevels is dat kalk, bij nieuwere gevels cement of een mengsel. Regen spoelt dat bindmiddel heel langzaam uit, en vorst maakt de structuur losser.

Dat gebeurt het snelst aan de kant waar de meeste regen tegen de muur slaat, in Nederland meestal het zuidwesten en westen. Soms is een voeg ook nooit goed geweest: te weinig bindmiddel, te snel uitgedroogd tijdens het voegen of te ondiep aangebracht.

Bij gevels van voor de oorlog is enige verwering van een kalkvoeg normaal. Die voeg is bedoeld als offerlaag: hij slijt in plaats van de steen, en wordt om de zoveel tientallen jaren vernieuwd.

Hoe dringend is het?

Krab met een sleutel of schroevendraaier over een paar voegen op verschillende plekken. Komt er alleen wat stof af, dan is er niets aan de hand. Kun je er makkelijk een paar millimeter uithalen, dan is de voeg verweerd en is het tijd om te plannen. Liggen voegen meer dan een centimeter terug, of zitten er gaten tussen de stenen, dan wacht je liever geen winter meer.

Let ook op binnen. Vochtplekken aan de binnenkant van een buitenmuur na een stevige bui, zeker bij een huis zonder spouw, wijzen erop dat water via de voegen naar binnen komt.

Wat er gebeurt als je wacht

Een zandende voeg laat meer water in de muur. Bevriest dat water, dan zet het uit, en dat beschadigt eerst de voeg en daarna de steenranden. Bij een muur zonder spouw kan het vocht ook doorslaan naar binnen. En hoe langer je wacht, hoe dieper de voeg eruit moet en hoe meer stenen vervangen moeten worden. Opnieuw voegen op tijd is dus goedkoper dan herstel na schade.