Roestvlekken op de gevel: zoek de bron

Eén kleur, meerdere oorzaken

Roest is altijd oranje tot donkerbruin, maar de herkomst verschilt. Het kan komen van staal buiten de muur, zoals een hekwerk, een zonwering of een regenpijpbeugel. Het kan komen van een stalen latei boven een raam of een deur.

Het kan komen van spouwankers, de stalen verbindingen tussen buiten- en binnenblad. Of het zit in de steen of de mortel zelf, als ijzerhoudend zand of een ijzerhoudende klei. De eerste soort lost een schilder of hekwerkleverancier op. De drie andere zijn gevelkwesties.

Staal buiten de muur

Is er direct boven de vlek een balkonhek, een buitenlamp, een zonwering of een bevestiging, dan komt de roest daar vandaan. Het regenwater neemt het roestdeeltje mee en trekt een baan over de gevel.

De steen zelf is niet aangetast. Eerst wordt het stalen onderdeel behandeld, geschilderd of vervangen. Daarna wordt de gevel gereinigd. Zonder die volgorde komt de vlek binnen een seizoen terug.

De doorgeroeste latei

Boven kozijnen ligt een draagbalk, de latei. In woningen van voor ongeveer de jaren zeventig is dat vaak een stalen balk die weinig of geen bescherming heeft. Komt vocht langs het kozijn de muur in, dan roest het staal. Roest neemt meer ruimte in dan staal. De latei zet uit en duwt het metselwerk erboven omhoog.

Het gevolg is een horizontale scheur in de voeg boven het kozijn, soms met roestvlekken ernaast. Wat je ziet, is een scheur over de breedte van het raam en stenen die iets uit het gelid staan. Zie een scheur boven het raam.

Wanneer je moet handelen

Zie je een scheur boven het raam, een uitstekende voeg of een kozijn dat klemt? Laat dat binnen enkele maanden beoordelen. Hoe langer roest doorgroeit, hoe meer metselwerk er hersteld moet worden. Een foto van de scheur en de hele gevel helpt voor een eerste inschatting.

Zo houd je het bij

Loop eens per jaar langs de gevel en kijk omhoog naar de plekken boven ramen en deuren. Maak foto's met een duimstok erbij en vergelijk ze na een half jaar. Veranderen de scheuren of vlekken, dan is het tijd om iemand te laten kijken. Blijft alles gelijk, dan kan het cosmetisch zijn.

Wat de plek van de vlek vertelt

De plek verraadt de bron. Zit de vlek direct onder een hek, lamp of beugel, dan komt de roest van buiten. Zit hij onder een scheur boven een kozijn, dan is het waarschijnlijk de latei. Loopt er een horizontale lijn van roestvlekjes over meerdere meters, dan denk je aan ankers.

En verspreide stipjes zonder scheur wijzen op ijzer in de steen. Maak een foto van de hele gevel en een close-up van de vlek met de omgeving erbij. Dan kan een vakman snel zien in welke categorie je zit.