Een scheur boven het raam: wat zegt de richting?

Waarom net boven het raam

Een kozijn is een opening in de muur. Het metselwerk erboven rust op een latei en aan de hoeken van de opening komen spanningen samen. Daarom breken muren daar het eerst.

Midden in een vlakke muur zie je zelden een scheur, boven een raam, onder een dorpel en bij een hoek vaak. Wie een scheur beoordeelt, kijkt eerst naar de vorm: horizontaal, schuin of verticaal, haarfijn of breder dan een paar millimeter, groeiend of stabiel.

Horizontaal: de roestende latei

In veel woningen van voor de jaren zeventig ligt een stalen latei zonder goede bescherming boven het kozijn. Komt er vocht bij, bijvoorbeeld langs de aansluiting met het kozijn, dan gaat het staal roesten.

Roest zet uit en tilt het metselwerk op, waardoor in de voeg direct boven het raam een horizontale scheur ontstaat die vaak langer is dan het kozijn. Bij jaren-dertigwoningen in Hilversum, Zeist en Baarn is dat een bekend beeld. Lees ook roestvlekken.

Schuin of trapvormig: zetting

Een scheur die vanaf de hoek van een kozijn schuin omhoog loopt en soms een trap door de voegen volgt, wijst op beweging in de ondergrond of van een deel van het huis. Het ene deel zakt dan iets meer dan het andere.

In Midden-Nederland speelt dat bij oudere woningen op veengrond in de Vechtstreek en rond Woerden, en bij aanbouwen die op een andere ondergrond zijn gefundeerd dan het hoofdhuis. De scheur is vaak aan de ene kant breder dan aan de andere. Dit type los je niet met voegmortel op. Eerst volgen of de scheur nog beweegt. Zie scheuren in de gevel.

Wat je beter niet doet

Een scheur dichtkitten of dichtsmeren met cement zonder de oorzaak te kennen, verbergt de schade en kan hem verergeren. Het water zoekt een andere route en de scheur komt ernaast terug. Ook bepleisteren of overschilderen helpt niet: de lijn is binnen een seizoen weer zichtbaar.

Wanneer het urgent is

Direct laten kijken bij een scheur breder dan ongeveer vijf millimeter, bij versprongen stenen, bij een bollend kozijn en bij scheuren die binnen in het stucwerk doorlopen. Stuur bij je aanvraag een foto van de hele gevel en een close-up van de scheur met een duimstok mee.

Scheuren aan de binnenkant

Een scheur in de gevel is vaak ook binnen te zien: een lijn in het stucwerk boven het kozijn, een naad die opengaat bij een plafondrand of een deur die steeds over de vloer schuurt. Zulke tekens helpen bij de beoordeling.

Een scheur die buiten en binnen op dezelfde plek zit en breder wordt, wijst op beweging. Een scheur die alleen in de buitenste steenlaag zit, is vaak een kwestie van voeg of latei. Maak foto's aan beide kanten en zet er de datum bij.