Zwarte aanslag op de gevel: eerst weten wat het is

Wat zwart eigenlijk is

Zwart is niet altijd roet. Ga met een natte vinger over een klein stuk. Komt er een vettige, donkere veeg mee, dan zit er verkeersvuil op het oppervlak. Blijft de kleur zitten en voelt het fluweelachtig of als fijn stof aan, dan zijn het waarschijnlijk algen of een schimmellaag.

Een harde, bijna glazige korst die onder een dakrand of onderaan een muur zit, is een gipskorst, die ontstaat waar regen niet kan spoelen. Elk van die drie vraagt een iets andere aanpak. Daarom begint goed reinigen met kijken en een proefvlak.

Verkeer, spoor en stad

Rond Utrecht, langs de A12, de A27 of de A28, bij het spoor en in de drukke binnensteden waait fijnstof tegen de gevel. De deeltjes plakken aan de ruwe oppervlakte van steen en voeg en worden door regen maar deels weggespoeld.

Op de straatkant zie je daardoor een gelijkmatig grauwe gevel, waarvan de onderste meters het donkerst zijn omdat spatwater van de weg daar vuil tegenaan gooit. Dit vuil zit vooral op het oppervlak. Het is het makkelijkste type om te verwijderen.

Bomen, schaduw en zwarte algen

In de bosrijke delen van de provincie, op de Utrechtse Heuvelrug, in Zeist, Soest en Bilthoven, staan veel gevels onder bomen. Bladeren, naalden en schaduw houden de muur vochtig. Daar vestigen algen en schimmels zich, en met de tijd kleuren groene afzettingen donkerder tot bijna zwart.

Het resultaat zie je aan de noordkant en onder boomkruinen. Hier is de oorzaak geen vuil van buiten maar een muur die niet kan drogen. Snoeien en een goede afvoer van regenwater zijn minstens zo belangrijk als schoonmaken. Zie ook groene aanslag.

Terugkeer voorkomen

Een gereinigde gevel blijft schoner als hij sneller opdroogt. Snoei beplanting tot enige afstand van de muur, maak goten en regenpijpen schoon en kijk of een regenpijp niet tegen de gevel loost.

Op een droge, dichte en zoutvrije muur kan impregneren helpen om het vuil minder grip te geven; lees eerst gevel impregneren. Een jaarlijkse blik in het voorjaar, na de winter, voorkomt dat je een jarenlange laag moet verwijderen.

Wanneer het meer is dan vuil

Zwart op een gevel is meestal onschuldig voor de constructie. Let op als de voegen eronder zanderig zijn, stenen afschilferen of er binnen een vochtplek verschijnt. Dan zit het probleem dieper. Zie zandende voegen en doorslaand vocht. Stuur bij je aanvraag een foto van de hele gevel en een close-up van de donkerste plek mee.

Een proef om het type vast te stellen

Wil je weten wat voor aanslag het is, dan helpt een klein experiment op een verborgen plek. Veeg met een natte doek over een vierkante decimeter. Gaat de vlek grotendeels weg en is de doek zwart, dan is het vooral stof en roet.

Blijft de vlek zitten, dan zijn het algen of schimmel, of een harde korst. Maak een foto van het stuk voor en na en stuur die mee met je aanvraag. Zo kan een vakbedrijf vooraf inschatten of stoom volstaat of dat een middel nodig is, en dat voorkomt verrassingen bij de offerte.